Fizykoterapia – Łuków

ELEKTROTERAPIA

Elektroterapia lub elektrolecznictwo to dział fizjoterapii, w którym wykorzystuje się w celach leczniczych i diagnostycznych energię elektryczną. Zabiegi wykonuje się przy użyciu prądu stałego lub zmiennego o różnej częstotliwości. Znajdują one szerokie zastosowanie w leczeniu i rehabilitacji, w tym również w kombinacji z innymi metodami fizjoterapii.

W elektroterapii wykorzystuje się działanie biologiczne prądu elektrycznego, który w zależności od rodzaju powodować może:

  • pobudzenie nerwów i mięśni
  • uśmierzenie bólu
  • złagodzenie stanu zapalnego
  • zwiększenie ukrwienia tkanek
  • polepszenie trofiki tkanek
  • intensyfikację przemiany materii
  • przyspieszenie regeneracji tkanek

 

NAJCZĘŚCIEJ STOSOWANE RODZAJE ZABIEGÓW/PRĄDÓW:

Galwanizacja
Galwanizacja jest zabiegiem elektroleczniczym, polegającym na przepływie prądu stałego w ciele pacjenta między dwoma elektrodami. Przepływ prądu stałego przez tkanki nerwową i mięśniową powoduję zmianę ich pobudliwości (elektrotonus). Prąd stały powoduje również rozszerzenie naczyń krwionośnych. Galwanizację wykorzystuję się w leczeniu nerwobólów, przewlekłych zapaleń nerwów, splotów i korzeni nerwowych, zespołów w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów kręgosłupa i dyskopatii.

Jonoforeza
Jonoforezą lub jontoforezą nazywa się zabieg elektroleczniczy polegający na wprowadzeniu do tkanek jonów leków za pomocą prądu stałego. Wprowadzenie jonów leku do tkanek odbywa się na zasadzie odpychania ładunków jednoimiennych, a przyciągania różnoimiennych.
Wybór leków stosowanych do jonoforezy jest bardzo duży. Jonoforezę w zależności od zastosowanego leku wykorzystuje się w dolegliwościach, takich jak: nerwobóle, zespół rwy kulszowej i ramiennej, stany zapalne stawów i zapalenia okołostawowe, owrzodzenia troficzne, zapalenia tkanek miękkich, naciągnięcie mięśni, blizny i przykurcze bliznowate, choroba zwyrodnieniowa stawów, artrozy, neuralgie, choroby reumatyczne, osteoporoza, złamania, zapalenie nadkłykci. Wykazują one działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne oraz zwiększające przemianę materii.

Elektrostymulacja
Elektrostymulacja to zabieg, którego celem jest pobudzenie nerwów i uzyskanie skurczów określonych grup mięśniowych w celu ich usprawnienia. Jest to metoda wyjątkowo pomocna w procesie reedukacji siły i napięcia mięśni, szczególnie szkieletowych. Skurcz mięśnia można wywołać drażniąc bezpośrednio mięsień lub pośrednio nerw ruchowy zaopatrujący mięsień.

Prądy TENS
Przezskórna stymulacja elektryczna nerwów jest metodą elektroterapii służącą do zwalczania zarówno bólu ostrego, jak i przewlekłego. Przeciwbólowe działanie TENS oparte jest na teorii kontrolowanego przepustu rdzeniowego Walla i Melzacka, jak również na teorii endorfin. Aby uzyskać zniesienie lub zmniejszenie bólu, musi dojść do zahamowania przewodnictwa bodźców bólowych na poziomie nerwów obwodowych oraz na poziomie rdzenia kręgowego.

Prądy interferencyjne – prądy Nemeca
Są to prądy powstające w wyniku interferencji, czyli nakładania się dwóch prądów sinusoidalnych średniej częstotliwości. Prądy interferencyjne wywierają działanie przeciwbólowe, pobudzają do skurczów mięśnie szkieletowe, wpływają na autonomiczny układ nerwowy, zmniejszając napięcie nerwów współczulnych, pobudzają rozszerzenie naczyń krwionośnych i poprawę krążenia oraz poprawiają odżywianie tkanek i przemianę materii.

Prądy diadynamiczne (prądy DD) – prądy Bernarda
Prądy te powstają w wyniku prostowania prądu sinusoidalnie zmiennego. Zostały opisane przez francuskiego dentystę P. Bernarda, który wprowadził te prądy do lecznictwa. Bernard wyróżnił sześć rodzajów prądów diadynamicznych: DF, MF, CP, LP, RS, MM.
Do ogólnych działań prądów DD należy działanie przeciwbólowe, działanie przeciwzapalne, działanie przeciwobrzękowe, ćwiczące mięśnie i zwiększające miejscowe krążenie.

Prądy Kotza – rosyjska stymulacja
Prądy Kotza są prądami średniej częstotliwości, modulowanymi w małą częstotliwość. Prądy te służą do stymulacji mięśni w zaniku prostym oraz mięśni u sportowców w celu zwiększenia ich siły i masy mięśniowej.

Prądy Träberta (Ultra Reiz)
Cechą prądu Träberta jest silne działanie przeciwbólowe, które opiera się głównie na teorii bramki kontrolnej Walla i Melzaca. Podczas swojego przepływu prąd Träberta powoduję drżenie mięśni i wibrację, zmniejszając ich napięcie, co dodatkowo zwiększa efekt przeciwbólowy.

 

OGÓLNE PRZECIWSKAZANIA DO ELEKTROLECZNICTWA:

  • wszczepiony rozrusznik serca
  • pompa insulinowa
  • nowotwory łagodne i złośliwe
  • metale w tkankach poddawanych zabiegowi
  • endoproteza
  • ropne stany zapalne skóry i tkanek miękkich
  • zmiany na skórze (wypryski, owrzodzenia)
  • stany gorączkowe
  • miejscowe zaburzenia czucia
  • skaza krwotoczna
  • ostre procesy zapalne i infekcje ogólne
  • osobnicza nietolerancja prądu
  • zakrzepy
  • zagrożenie zatorami
  • zakrzepowe zapalenie żył
  • miażdżyca zarostowa tętnic
  • ciąża (na okolicę lędźwiową, brzuch i pachwiny)

 


MAGNETOTERAPIA

Charakterystyczną cechą pola magnetycznego jest przenikanie przez wszystkie struktury ustroju. Cecha ta odróżnia pole magnetyczne od innych postaci energii, które ulegają pochłonięciu do określonej głębokości tkanek.
Na podstawie dotychczasowych doświadczeń uważa się, że zmienne pola magnetyczne wpływają m.in. na potencjał błon komórkowych, powodując wzmożenie wymiany jonów, stymulują reakcję biochemiczne, w tym również reakcję przebiegające z udziałem enzymów i hormonów. Pola te usprawniają krążenie obwodowe krwi, powodują lepsze jego wykorzystanie, co wiąże się z zachodzącym pod wpływem pól magnetycznych zwiększeniem we krwi ciśnienia parcjalnego tlenu. Na efekty działania na ustrój zmiennych pól magnetycznych mogą mieć również wpływ wywołane przez nie zmiany właściwości fizycznych wody, między innymi zwiększenie stężenia zawartych w niej gazów, głównie tlenu, zmiana pH oraz zdolności zwilżania. Efektem powyższych działań wolnozmiennego pola magnetycznego są dobrze udokumentowane efekty biologiczne, a szczególnie:

  • działanie przeciwbólowe
  • działanie przeciwzapalne
  • intensyfikacja procesów oddychania tkankowego
  • zwiększenie wychwytywania tlenu przez tkanki
  • mobilizacja mikrokrążenia
  • stymulacja krążenia obwodowego
  • działanie przeciwobrzękowe
  • przyspieszenie procesów regeneracji tkanek miękkich
  • przyspieszenie procesów zrostu kostnego
  • wpływ na wolne rodniki tlenowe
  • wpływ na szybkość przepływu bodźców eferentnych i aferentnych, poprzez oddziaływanie na synapsy nerwowe
  • działanie immunostymulacyjne

 

WSKAZANIA:

  • choroba zwyrodnieniowa stawów kręgosłupa
  • choroba zwyrodnieniowa stawów
  • reumatoidalne zapalenie stawów
  • złamanie kości
  • zespół Sudecka
  • urazy sportowe więzadeł, mięśni, ścięgien i stawów
  • trudno gojące się rany i oparzenia
  • nerwoból nerwu kulszowego
  • zaburzenia krążenia obwodowego

 

PRZECIWWSKAZANIA:

  • czynna choroba nowotworowa
  • ciąża
  • implanty elektroniczne, np. stymulatory serca
  • czynna gruźlica płuc
  • krwawienie z przewodu pokarmowego
  • ostra niewydolność wieńcowa
  • ciężkie infekcje pochodzenia bakteryjnego, wirusowego i grzybiczego
  • nadczynność tarczycy
  • zmiany patologiczne w badaniu EEG
  • pacjenci po operacjach neurochirurgicznych
  • pacjenci z epizodami padaczki w wywiadzie


CIEPŁOLECZNICTWO

Forma termoterapii polegająca na przekazywaniu do organizmu energii cieplnej na drodze przewodzenia, przenoszenia lub promieniowania. Rozróżnia się zabiegi ciepłolecznicze o działaniu miejscowym i ogólnym.

Zabiegiem ciepłoleczniczym o działaniu miejscowym jest ogrzewanie okolicy ciała za pomocą Lampy Sollux lub ogrzewanie za pomocą termoforu, worków żelowych Hot/Cold Pack lub poduszki elektrycznej.

 


KRIOTERAPIA

Krioterapia miejscowa stosowana jest głównie w okresie wczesnych urazów, gdyż pomaga w zmniejszeniu bólu, procesu zapalnego, obrzęków oraz w zwiększeniu zakresu ruchu w stawie i siły mięśniowej. Dzięki zabiegom krioterapii czas rekonwalescencji stawu po urazie znacznie się skraca.

 

Wskazania do krioterapii:

  • świeże urazy (stłuczenia, skręcenia, zwichnięcia, naderwania mięśni, uszkodzenia ścięgien, uszkodzenia więzadeł),
  • przeciążeniowe odczyny zapalne stawów, ścięgien i mięśni,
  • choroby zwyrodnieniowe stawów,
  • wszystkie choroby reumatoidalne narządów ruchu,
  • zmiany zapalne stawów o podłożu metabolicznym – dna (skaza moczanowa),
  • stwardnienie rozsiane,
  • niedowłady i przykurcze spastyczne kończyn w przebiegu porażenia połowicznego,

 

Przeciwwskazania w krioterapii:

  • ropne schorzenia skóry, świeże blizny i rany,
  • choroby krwi,
  • miejscowe odmrożenia,
  • zespół Sudecka,
  • zespół Reynauda ,
  • choroba nowotworowa,
  • stany wyniszczenia i osłabienia organizmu.

 


 ULTRADŹWIĘKI

Ultradźwiękami nazywa się drgania mechaniczne o częstotliwości przekraczającej granicę słyszalności ucha ludzkiego. Działanie biologiczne ultradźwięków opiera się na zmianach miejscowych (pierwotnych) i ogólnych (wtórnych).

Zmiany miejscowe występują w momencie wykonywania zabiegu. Są to:

  • zmiany mechaniczne, spowodowane różnicą ciśnień w przebiegu podłużnej fali ultradźwiękowej. Zmiany te określa się także jako mikromasaż
  • zmiany termiczne, powstające w wyniku wytworzonego w tkankach ciepła
  • zmiany fizykochemiczne, polegające na wpływie ultradźwięków na koloidy tkankowe

Zmiany ogólne powstają w momencie nadźwiękawiana korzeni, splotów czy zwojów nerwowych, wywołując na drodze odruchowej reakcje w narządach objętych procesem chorobowym. Dochodzi także do stymulacji układu współczulnego.

 

Ultradźwięki wykazują następujące działania terapeutyczne:

  • przeciwbólowe
  • przeciwzapalne
  • przyspieszenie przepływu limfy w naczyniach limfatycznych i zwiększenie procesów wchłaniania
  • wytworzenie w tkankach ciepła i stanu przekrwienia
  • zmniejszenie napięcia mięśni
  • hamowanie układu współczulnego
  • zwiększenie rozciągliwości tkanki łącznej w bliznach, przykurczach, zwłóknianych mięśniach i torebkach stawowych
  • przyspieszenie gojenia się ran (zarówno tkanek miękkich, jak i tkanki kostnej)

 

PRZECIWWSKAZANIA:

  • choroba nowotworowa i stany po operacyjnym usunięciu nowotworu
  • ostre objawy zapalne i stany gorączkowe
  • zaawansowane zwapnienie naczyń
  • zakrzepowe zapalenie żył, zakrzepica
  • zaburzenia krzepnięcia krwi
  • zmiany skórne, zwłaszcza w przebiegu chorób zakaźnych
  • stan ogólnego wyniszczenia organizmu
  • rozrusznik serca
  • metal w miejscu zmian chorobowych
  • okolica nasad kości u dzieci
  • ciąża

 


FONOFOREZA

Jest to zabieg polegający na wprowadzeniu odpowiednich leków przez skórę za pomocą energii ultradźwięków. Leki dodaje się do środka sprzęgającego. Zazwyczaj stosuje się leki w formie żelu lub kremu, które działają przeciwzapalnie i przeciwbólowo.

 


LASEROTERAPIA

Efekt biologiczny zachodzący w tkankach pod wpływem promieniowania laserowego zależy od użytej mocy. Pod wpływem naświetlania promieniowaniem laserowym małej i średniej mocy dochodzi przede wszystkim do wielu zmian na poziomie komórkowym.
Potwierdzono między innymi wpływ laseroterapii na zwiększenie syntezy kolagenu, białek oraz kwasu rybonukleinowego (RNA). Stwierdzono również zachodzące zmiany w potencjale błony komórkowej, odgrywające podstawową rolę w jej funkcjonowaniu. Zmianom ulega również wydzielanie neuroprzekaźników, czyli substancji biologicznych uczestniczących w przekazywaniu pobudzenia w strukturach układu nerwowego. Usprawnieniu ulega też dysocjacja hemoglobiny, co wpływa korzystnie na zaopatrzenie tkanek w tlen. Pod wpływem promieniowania laserowego dochodzi ponadto do zwiększenia fagocytozy, syntezy ATP oraz prostaglandyn.

 

WSKAZANIA:

  • trudno gojące się rany i owrzodzenia ( w tym odleżyny)
  • rany pooperacyjne
  • przewlekłe stany zapalne
  • utrudnione zrastanie się kości
  • choroba zwyrodnieniowa stawów
  • zespoły bólowe w przebiegu dyskopatii kręgosłupa
  • zapalenia okołostawowe
  • przeciążenia mięśni i tkanek miękkich okołostawowych
  • zapalenie ścięgien, powięzi, pochewek ścięgnistych i kaletek stawowych
  • nerwobóle nerwów obwodowych
  • neuropatia cukrzycowa
  • trądzik pospolity

PRZECIWWSKAZANIA:

  • stany i zagrożenia nowotworowe (bezwzględnie)
  • ciąża (bezwzględnie)
  • zaburzenia wydzielania gruczołów dokrewnych, szczególnie nadczynność i niedoczynność tarczycy
  • niewyrównana cukrzyca
  • arytmia
  • stany ostrej niewydolności krążenia
  • ciężkie zakażenia wirusowe i grzybice
  • uogólnione choroby bakteryjne
  • wysoka gorączka
  • nadwrażliwość na światło
  • przyjmowanie leków światłouczulających
  • choroby umysłowe